M-Vave FM-1: tani syntezator z Doomem i otwartym oprogramowaniem

M-Vave FM-1 to kieszonkowy syntezator FM za niespełna 60 dolarów, który dzięki pasjonatom przestał być tylko ciekawostką. W październiku producent oficjalnie otworzył platformę dla własnych programów, a na urządzeniu da się już komponować wielościeżkowe utwory i uruchomić Dooma.

Od zabawki do otwartej platformy

FM-1 reklamowano jako kieszonkowego kuzyna słynnego Yamaha DX7. Autor testu zapłacił za niego 59,72 dolara wraz z opłatami. Sprzęt ma 27 klawiszy i niewielki ekran TFT o przekątnej 1,54 cala. Na premierę robił dokładnie to, co obiecywano, i niewiele więcej.

Zmieniło się to w lipcu, gdy użytkownicy forum r/synthdiy zaczęli analizować oryginalne oprogramowanie urządzenia. We wrześniu pojawiły się pierwsze niestandardowe wersje, a dziś społecznościowych projektów jest tak dużo, że trudno je wszystkie omówić. 17 października M-Vave ogłosiło FM1 Open: pakiet z zestawem narzędzi dla programistów, warsztatem działającym w przeglądarce i oficjalnym oprogramowaniem w wersji 15. Kod aplikacji udostępniono na licencji GPLv3, a firma dodała emulator do testowania programów przed wgraniem ich na sprzęt. Jest jednak zastrzeżenie: właściwy silnik syntezy pozostaje zamkniętym plikiem binarnym, więc otwarta jest tylko warstwa aplikacji.

Co można wgrać na FM-1

• Doom – gra działa na ekranie 240 x 240 pikseli i, jak pisze autor, zaskakująco sprawnie, choć wrogowie pojawiają się nagle przez krótki zasięg rysowania.
• Melodee – inspirowane Casio CZ-1 z połowy lat 80. Ma cztery silniki: emulator CZ-1, silnik w stylu DX7, perkusyjny do brzmień typu 808 oraz emulator układu dźwiękowego SID z Commodore 64.
• Felucca – podstawa wielu innych projektów. Uruchamia jednocześnie niezależne instrumenty, ma ponad kilkanaście silników dźwięku, sampler, sekwencer wielościeżkowy i edytor w przeglądarce.
• SLOOP – groovebox, czyli samodzielne mini studio, które nie wymaga komputera. Oferuje osiem ścieżek, siatkę do programowania perkusji i basu oraz łączenie pętli.

Autor nagrał na Felucce czterościeżkową pętlę po ok. 15 minutach prób. Urządzenie zgłasza się w Audacity jako urządzenie nagrywające przez USB, więc dźwięk można zapisać na komputerze. Eksportu na samym urządzeniu nie znalazł. Narzekał też, że palec czasem ześlizgiwał się na sąsiedni klawisz.

Ryzyko: łatwo uszkodzić sprzęt

Wgrywanie obcego oprogramowania może zablokować urządzenie. Układ JieLi trzyma firmware w jednym banku pamięci flash, więc przerwana aktualizacja bywa trudna do naprawienia. Flashowanie kasuje też wszystkie zapisane projekty i ustawienia. Warto pamiętać o kilku zasadach:

• sprawdź wersję oprogramowania i przed instalacją niestandardowych wersji zaktualizuj do oficjalnej v15;
• nie wgrywaj jednego niestandardowego firmware’u na drugi, tylko najpierw wróć do v15 (alternatywą jest narzędzie TransitFM1);
• użyj przeglądarki opartej na Chromium, bo instalatory korzystają z WebUSB i Web MIDI, więc Firefox odpada;
• naładuj urządzenie, nie odłączaj go w trakcie zapisu i dopilnuj, by komputer nie przeszedł w stan uśpienia.

Autor sam zignorował tę radę i próbował wgrać Dooma na wersję v14. Instalacja urwała się mniej więcej w 80 procentach. Uratowało go narzędzie „force-flash” w FM1 Workbench, które w ok. 10 sekund przywróciło wersję v15.

Co z tego dla czytelnika w Polsce

W tekście nie ma informacji o oficjalnej dystrybucji FM-1 w Europie. Autor wspomina tylko, że urządzenie można kupić na AliExpress. Przy zamówieniu spoza UE do ceny mogą więc dojść podatek VAT, cło lub koszty wysyłki, a kwotę 59,72 dolara trzeba traktować jako orientacyjną. Warto też sprawdzić warunki gwarancji i zwrotu u konkretnego sprzedawcy, bo ingerencja w oprogramowanie może wpłynąć na reklamację.

Z drugiej strony FM-1 pokazuje, że tani sprzęt z otwartym oprogramowaniem może być ciekawym sposobem na pierwsze eksperymenty z muzyką elektroniczną, bez wydawania tysięcy złotych na pełny zestaw. Autor widzi w nim także dobry prezent dla dziecka uczącego się gry na pianinie.

Źródło: Ars Technica – „From impulse purchase to pocket studio: The M-Vave FM-1”