Czujnik z AI wykrywa witaminę C w śladowych ilościach
Zespół z Uniwersytetu Sungkyunkwan (SKKU) opracował elektrochemiczny czujnik, który wykrywa witaminę C nawet w bardzo niskich stężeniach. Do doboru warunków jego wytwarzania naukowcy wykorzystali uczenie maszynowe, dzięki czemu nie musieli sprawdzać w laboratorium każdej możliwej kombinacji. Wyniki opisano w czasopiśmie „Chemical Engineering Journal”.
Rozpoznawanie jak klucz do zamka
Witamina C odgrywa ważną rolę w ochronie antyoksydacyjnej organizmu i pracy układu odpornościowego, a jej poziom we krwi dostarcza informacji o stanie odżywienia. Klasyczne metody analityczne często wymagają jednak zaawansowanego sprzętu. Z kolei budowa czułych czujników elektrochemicznych zwykle oznacza długie serie doświadczeń, w których metodą prób i błędów szuka się właściwych warunków produkcji.
Badacze oparli swoje urządzenie na polimerze z odciskiem molekularnym (MIP). To materiał z miejscami rozpoznającymi, których kształt i właściwości chemiczne pasują do cząsteczki docelowej, podobnie jak zamek pasuje do jednego klucza. W tym przypadku „kluczem” jest witamina C.
25 doświadczeń zamiast 625
Na jakość czujnika wpływały cztery parametry, między innymi stężenia użytych materiałów, liczba cykli polimeryzacji elektrochemicznej i pH roztworu. Przy pięciu poziomach każdego z nich daje to 625 możliwych kombinacji.
Zamiast testować je wszystkie, zespół wytrenował model uczenia maszynowego na 25 początkowych zestawach warunków. Algorytm wskazał następnie obiecujące kombinacje, których wcześniej nie sprawdzano. Naukowcy wykonali czujniki według tych zaleceń i potwierdzili ich działanie w eksperymencie.
Co udało się osiągnąć
- Obliczona granica wykrywalności zoptymalizowanego czujnika wyniosła 778 pikomoli (pM).
- Urządzenie dobrze sprawdziło się w próbkach ludzkiej surowicy i sztucznego moczu.
- Zespół śledził zmiany stężenia witaminy C w moczu po jej przyjęciu, a wyniki wykazały silną korelację z klasyczną metodą immunoenzymatyczną ELISA.
Jinsung Park z SKKU, kierujący badaniami, podsumowuje: „Najważniejsze jest to, że AI może pomóc wskazać obiecujące warunki wytwarzania czujnika bez konieczności testowania każdej możliwej kombinacji”.
Autorzy zapowiadają, że chcą zastosować to podejście także do czujników biomarkerów chorobowych i szkodliwych substancji w środowisku. Kolejnym celem jest rozszerzenie roli AI tak, aby sugerowała ona również najlepsze materiały rozpoznające dla różnych cząsteczek docelowych.
Co to oznacza w praktyce
Na razie to wynik laboratoryjny. W opisie badania nie ma informacji o komercjalizacji, więc nie należy spodziewać się, że domowy lub aptekczny test na witaminę C pojawi się wkrótce. Nie ma też danych o planach wdrożenia w Polsce czy Unii Europejskiej. Gdyby podobne urządzenie kiedyś trafiło do diagnostyki, musiałoby przejść procedury wymagane dla wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro, co zwykle zajmuje sporo czasu.
Dla czytelnika interesujący jest raczej sam kierunek zmian. Uczenie maszynowe pozwala ograniczyć liczbę doświadczeń potrzebnych do opracowania czułego czujnika, a to może skracać czas i obniżać koszty prac nad nowymi narzędziami pomiarowymi. Tego typu metody mogą w przyszłości ułatwić tworzenie prostszych testów, choć w tym przypadku to wciąż etap badań, a nie gotowy produkt.
Źródło: Phys.org – „Researchers use AI to optimize sensor design for ultrasensitive vitamin C detection”



